W Rzeszowie powstał model Układu Słonecznego

RZESZÓW. Mieszkańcy Rzeszowa i turyści zyskali nową, „kosmiczną atrakcję”. W przestrzeni miasta powstał model Układu Słonecznego. Rozlokowanie elementów instalacji odpowiada faktycznemu układowi planet w dniu lokacji Rzeszowa, czyli w południe 19 stycznia 1354 roku.

Elementy Układu Słonecznego umieszczone zostały w różnych częściach miasta. Słońce pojawiło się na Rynku, nad wejściem do Rzeszowskich Piwnic, nieopodal znajdują się Mekrury (Rynek 25) i Wenus (obok drzewa), Ziemia i Księżyc ulokowane są na parking przy ul. Króla Kazimierza, z kolei na Bulwarach przy ul. Żeglarskiej 1 zamontowano Kometę Halleya. Cały model złożony jest z 13 ciał niebieskich. Szczegółowe informacje o lokalizacjach wszystkich obiektów, ich średnicy oraz współrzędne modelów w terenie, można znaleźć na stronie planety.rzeszow.pl. Znajdziemy tam również szczegółowe informacje na temat całego projektu, jak również mapkę z poszczególnymi ciałami niebieskimi.

Pomysłodawcą modelu jest Paweł Pasterz, popularyzator nauki, współtwórca i współorganizator „Dnia Odkrywców – Interaktywnego Pikniku Wiedzy” oraz programu Radiolatorium. Pomysł zaprezentowania w przestrzeni Rzeszowa ogromu skali Układu Słonecznego narodził się już 10 lat temu, w 2012 roku. Koncepcja zakładała stworzenie edukacyjnego modelu układu słonecznego pod nazwą „Planetostrada”, w formie modeli słońca i planet w skali 1 do 1 miliarda, umieszczonych wzdłuż bulwaru na lewym brzegu Wisłoka, na dystansie 4,5 km. Projekt był zgłaszany do budżetu obywatelskiego w 2014 i 2015 roku, jednak nie zdobył odpowiedniej ilości głosów. Współtwórcą tej pierwotnej koncepcji był Paweł Pasterz, który nie porzucił pomysłu i przez kolejne lata rozwijał go w ramach stowarzyszenia Ars Scientia. W 2022 roku projekt doczekał się w końcu realizacji.
Układ Słoneczny w Rzeszowie powstał w skali 1 do 2 miliardów 200 milionów - nawiązując w ten sposób do wartości długości geodezyjnej południka rzeszowskiego 22° E – zarówno dla odległości, jak i rozmiarów słońca oraz planet. To co go wyróżnia spośród innych tego typu instalacji, to rozmieszczenie planet. - W większości tego typu modeli instalowanych w przestrzeni miast, planety są ustawione w jednej linii, co bardzo rzadko zdarza się w rzeczywistości. Układ planet w zaprojektowanym dla Rzeszowa modelu jest rozlokowany na orbitach eliptycznych, których układ odpowiada faktycznemu układowi planet w dniu lokacji Rzeszowa, czyli w południe 19 stycznia 1354 roku. Uzyskany zostanie w ten sposób dodatkowy element edukacyjny – historyczny – mówi Paweł Pasterz.

W optymalnych lokalizacjach – możliwie najbliższych proponowanym – umieszczone zostały w nawierzchni chodników i placów, przeszklone kapsuły z modelami planet, ich fotografiami i krótkim opisem. Kapsuły są widoczne w nocy dzięki zasilanemu przez baterie słoneczne podświetleniu. Stanowią one podstawę dla swoistej edukacyjnej gry miejskiej, polegającej na poszukiwaniu w przestrzeni miasta Rzeszowa kolejnych modeli. Przy każdym modelu zamieszczony został adres i kod QR, który po przeskanowaniu odsyła na stronę www. 

W przyszłości Układ Słoneczny w Rzeszowie może zostać rozbudowany o kolejne, kosmiczne obiekty, takie jak: planety karłowate, słynne komety czy inne elementy układu słonecznego . W planach są również kolejne obiekty edukacyjne związane z astronomią oraz geodezją w Rzeszowie.