Dziś wygra Stal - plenerowa wystawa fotografii Michała Drozda

W 1951 roku - niemal dokładnie 75 lat temu - powołano do życia sekcję żużlową STAL Rzeszów. 70 lat temu, 5 sierpnia 1956 roku na stadionie rzeszowskiej Stali uroczyście otwarto tor żużlowy. Te dwa jakże ważne dla historii rzeszowskiego sportu wydarzenia zbiegają się dość symbolicznie właśnie teraz, w 2026 roku. Roku, który dla Rzeszowa, po raz pierwszy w historii naszego miasta upływa pod znakiem Europejskiego Miasta Sportu.

Fotografia i fotografowie są nieodłączną częścią sportowych zmagań. Mnóstwo znakomitych kadrów zarejestrowanych na światowych arenach stanowi dziś wręcz ikoniczny symbol pasji, determinacji i niegasnącej woli walki o laur bycia pierwszym. Podobnie jest i w przypadku żużla. Fotoreporterzy towarzyszą drużynie i zawodnikom niemal od samego początku funkcjonowania rzeszowskiej sekcji żużlowej, dokumentując to wszystko, co z dzisiejszej perspektywy stanowi o wartości sportowego dziedzictwa naszego miasta. Rzeszowski speedway - którego złote lata z dzisiejszej perspektywy wydają się być jakby trochę za nami - zajmuje w tym gronie kluczowe miejsce, bowiem jego historia przez wiele lat miała dla Rzeszowa nie tylko znaczenie czysto sportowe, ale także społeczne, gospodarcze i kulturowe.

Niniejsza wystawa prezentuje niewielką, wybraną część fotografii z bogatego archiwum rzeszowskiego fotografa Michała Drozda. 24 czarnobiałe kadry otwierają nam tę pasjonującą historię, która od ponad siedmiu dekad nieprzerwanie towarzyszy całemu gronu rzeszowskich kibiców. A dla wielu z nas jest sentymentalnym wspomnieniem z czasów dzieciństwa; czasu upływającego w otoczeniu rzeszowskich bulwarów, atmosfery lata i jakże charakterystycznych dźwięków i zapachów niosących się wzdłuż Wisłoka z żużlowej areny przy ulicy Hetmańskiej 69.



DZIŚ WYGRA STAL
STAL WINS TODAY
Michał Drozd
Plenerowa wystawa fotografii #75LatSpeedwaya
Otwarcie: 1 kwietnia 2026 I środa
Ekspozycja wystawy potrwa do 17 czerwca 2026 r
Miejsce: Stadion Miejski STAL I mur od ul. Hetmańskiej 69



WYBRANE KADRY Z HISTORII

W 1951 roku, 75 lat temu w Stali Rzeszów założona została sekcja żużlowa. 70 lat temu, 5 sierpnia 1956 roku uroczyście otwarto na Stali tor żużlowy. Na inaugurację rozegrano eliminację IMP; oglądało ją 30 000 kibiców. Historia stalowskiego żużla, to kronika pełna wielkich i małych sukcesów, pisana przez zawodników spod znaku „Żurawia”, trenerów, pracowników klubu, sponsorów i kibiców; niezapomnianych wyścigów i meczów na same szczyty speedwaya oraz dramatów i upadków z hukiem na samo dno.

Właśnie tu, na Hetmańskiej 69 bije serce rzeszowskiego żużla. Stąd na cały Rzeszów od wczesnej wiosny do jesieni niósł się ryk motorów i zapach metanolu, a ulicą Hetmańską, niemal każdej niedzieli maszerowały na stadion tłumy fanów.

Niniejsza wystawa fotografii autorstwa Michała Drozda ma na celu przypomnienie ludzi i wydarzeń z historii żużla w Stali. Poprzez fotografię chcemy przywołać wspomnienia i nazwiska zawodników, działaczy i trenerów „Żurawi”. Prezentowana, pierwsza część wystawy obejmuje lata 80. i 90. czyli niemal epicentrum stalowskiej epopei, kiedy to rzeszowski żużel znów stanął na nogi, znów były wielkie emocje i sukcesy, a na stadion - aby zająć sobie najlepsze miejsca na słynnym pierwszym wirażu - trzeba było przychodzić kilka godzin wcześniej.

Degradacja drużyny Stali do II ligi w 1969 r. nie od razu, ale podziała mobilizująco – przebudowano tor, przyłożono się do szkolenia młodzieży, wymieniono skład, jednak na powrót „Żurawi” do 1 ligi czekano aż 12 lat. W 1980 roku drużyna przegrała baraże o wejście do ekstraklasy. Udało się wreszcie powrócić do niej w 1981 r. W latach 1982 - 1998 rzeszowianie startowali w niej z przerwami przypadającymi na sezony 1991 i 1994, ale po rocznych karencjach powracali do grona najlepszych teamów w Polsce. Szczególnie emocjonujący był powrót do ekstraklasy w 1994 roku. Mecz z Polonią Piła oglądało 20 tys. kibiców. W zespole jeździli m.in. Janusz Stachyra, Ryszard Czarnecki, Ryszard Romaniak, Grzegorz Kuźniar, Jan Krzystyniak, Janusz Ślączka, Zoltan Adorjan, Robert Nagy,Adam janik, Piotr Gancarz, Antoni Krzywonos, Andrzej Surowiec, Georgi Petranow, Bogdan Ciupak, Romuald Janusz i inni.
Dobra praca szkółki żużlowej pod wodzą Saszy Petrowa zaowocowała wspaniałymi talentami. Piotr Winiarz, Maciej Kuciapa, Rafał Trojanowski,Rafał Wilk, Sławomir Sitek, Kazimierz Zaborniak zdobywali złote medale MDMP i indywidualnie. To była złota rzeszowska młodzież.

W 1998 roku po 38 latach przerwy drużyna sponsorowana przez firmę Van-Pur zdobyła brązowy medal drużynowych mistrzostw Polski, by w następnym sezonie wylecieć z ekstraklasy. Skład tej brązowej Stali tworzyli: Piotr Winiarz, Maciej Kuciapa, Rafał Trojanowski, Janusz Stachyra, Piotr Świst, Grzegorz Rempała, Tomasz Rempała, Andrzej Rybka, Sławomir Czarnik, Joe Screen i Antonin Kasper.

Kolejne odsłony wystawy dedykowane będą początkom sportu żużlowego w Rzeszowie: słynnemu FIS-owi - polskiemu silnikowi żużlowemu produkowanemu w zakładach WSK - PZL Rzeszów, złotemu okresowi lat sześćdziesiątych ubiegłego stulecia, jak również najnowszej historii rzeszowskiego żużla od lat 2000 aż do chwili obecnej.

Marek Bluj